De Javelin-antitankraketten, hier afgevuurd door Amerikaanse militairen, werden vorig jaar geleverd aan Oekraïne. AP2003

Volgens het GAO, de financiële waakhond van het Amerikaanse Congres, heeft de regering van president Trump de Amerikaanse wetten geschonden door beloofde militaire hulp voor Oekraïne op te schorten. Dat zal zeker een element worden in de afzettingsprocedure tegen Trump die rond die kwestie draait.

In een mededeling stelt het Government Accountability Office (GAO) in Washington dat de regering een wet uit 1974 overtreden heeft. Die maakt het illegaal voor het Witte Huis om fondsen in te houden waarvan de uitgaven zijn goedgekeurd door het Congres, het parlement dus.

Concreet gaat dat over 400 miljoen dollar militaire hulp die door het Congres waren toegewezen aan het leger van Oekraïne. In juli vorig jaar heeft de Amerikaanse overheid die hulp evenwel opgeschort tot die in september toch werd vrijgegeven. Dat gebeurde nadat duidelijk werd dat een "klokkenluider" bezorgdheid had geuit omdat die hulp zou misbruikt zijn om de Oekraïense regering onder druk te zetten om een onderzoek te openen naar Hunter Biden, de zoon van de Democratische presidentskandidaat Joe Biden.

Het is die affaire die aan de basis ligt van de impeachment of de afzettingsprocedure die het Huis van Afgevaardigden tegen president Donald Trump heeft ingesteld. Dat proces zal nu gevoerd worden in de Senaat, waar de uiteindelijke beslissing zal vallen. 

De Verenigde Staten leveren 90 procent van alle militaire hulp die Oekraïne ontvangt. Het gaat dan vooral om materiaal zoals Javelin-antitankraketten en opleiding van Oekraïense troepen door Amerikaanse instructeurs. 

Wie is die GAO en hoe zwaar weegt dat?

Het Government Accountability Office is een onafhankelijk werkende instelling van het Amerikaanse parlement en werd opgericht in 1921. Het bureau onderzoekt hoe de Amerikaanse overheid omgaat met het geld van de belastingbetaler en hoe dat efficiënter kan. Het GAO verstrekt adviezen aan de overheid, maar kan ook onderzoeken voeren naar mogelijke misbruiken.

Het GAO werkt dan wel onafhankelijk van het politiek; de bevindingen zijn evenwel meteen politieke munitie geworden in de strijd om de afzetting van Trump. Volgens de Democratische voorzitster van het Huis van Afgevaardigden Nancy Pelosi toont het rapport van het GAO aan dat er meer onderzoek nodig is en moet de Senaat documenten opvragen en getuigen dagvaarden in de zaak. 

Kellyanne Conway, een topadviseur van president Trump, zegt dat ze het rapport van het GAO nog niet heeft kunnen lezen, maar ze merkt wel op dat Oekraïne de beloofde militaire hulp uiteindelijk wel heeft gekregen.