Belgium

25 jaar Pokémon: 4 redenen waarom de kleine game van weleer vandaag een wereldwijd cultuurfenomeen is

Pokémon bestaat vandaag 25 jaar. Wat begon als een game op de Gameboy, de draagbare spelconsole van Nintendo, is nu een media-imperium met tientallen games, strips, films en een "augmented reality"- game Pokémon Go waarbij je met je smartphone op straat op zoek gaat naar figuurtjes. Waarom spreekt Pokémon na een kwarteeuw nog altijd tot de verbeelding? Wij zetten 4 redenen op een rij.

Voor veel ouders is het herkenbaar: zoon- of dochterlief loopt rond op straat en in parken, met de smartphone in de hand, op zoek naar fictieve virtuele figuurtjes. Anderen verzamelen spelkaarten van diezelfde figuurtjes en zijn soms bereid om die voor veel geld te kopen. Als dit een belletje doet rinkelen, is de kans groot dat jouw zoon of dochter fan is van Pokémon, de virtuele fictieve diertjes. Maar niet alleen kinderen zijn verknocht aan Pokémon.  

1. Pokémon maakt heel populaire games

Pokémon werd in februari 1996 voor uitgebracht als game. Het kreeg toen de naam "Pocket Monsters Red and Green" en werd bedacht door de game-ontwikkelaar Satoshi Tajiri. In de jaren 80 was hij een grote fan van games en schreef hij regelmatig artikels voor Game Freak, een tijdschrift over de nieuwste computerspelletjes. 

Als kind had Tajiri nog een andere grote passie: in zijn vrije tijd trok hij er regelmatig op uit om insecten te verzamelen. Daarvoor kreeg hij van zijn vrienden zelfs de bijnaam "Dr. Bug". Maar omdat zijn omgeving meer en meer verstedelijkt raakte, waren er veel minder insecten te bespeuren. Met Pokémon wilde hij een spel ontwikkelen dat kinderen hetzelfde gevoel gaf als bij hem, toen hij kind was. 

Pokémon werd vroeger op een Gameboy gespeeld:

Wat is Pokémon? Pokémon is een samenvoeging van twee woorden. “Pocket” en “monster”. Het zijn kleine virtuele (schattige) diertjes die je zelf moet verzamelen en trainen. “En dat doe je op verschillende manieren”, zegt Thomas Smolders, oprichter van het creatief bureau Hartstikke en grote fan van Pokémon. Zo richtte hij in 2016, toen de hype rond Pokémon Go in ons land rond barstte, de Facebookpagina "Pokémon Go België" op. 

Smolders is altijd al fan geweest van de games en kaarten van Pokémon, die in de jaren 90 ook bij ons een hit waren. "Ik ben beginnen te spelen toen ik zeven jaar was, met de "Red and Green"-game op de draagbare Gameboy. Sindsdien ben ik nooit gestopt. Ik speel nu nog altijd op de Nintendo Switch (die je kan aansluiten aan de tv, red.). Bedoeling van het spel is dat je je monstertjes moet trainen zodat ze beter worden. Trainen doe je door gevechten aan te gaan met anderen. Hoe meer je speelt, hoe beter jouw monstertjes worden."

BEKIJK - "Het Journaal" maakte in 2000 deze reportage over de Pokémongekte (lees voort onder de video):

Smolders herinnert zich heel goed hoe hij in aanraking kwam met Pokémon. “Mijn vader reisde vroeger veel voor zijn werk. Na een trip in Japan bracht hij wat spullen mee die hij van zijn collega’s daar had gekregen. Daartussen zaten een zakdoek, een sjaal en een kalender met Pokémonfiguurtjes. Ik heb die spijtig genoeg weggegooid, anders waren ze nu veel geld waard.”

De nauwe band tussen Nintendo en Pokémon is bepalend geweest voor de populariteit van de game. Ondertussen zijn er 370 miljoen exemplaren van de Pokémongames verkocht. Pokémon Go werd meer dan 1 miljard keer gedownload. 

2. Supersterren zijn fan van Pokémon

Ondertussen is Pokémon uitgegroeid tot een wereldwijd fenomeen. Van de figuurtjes werden tientallen strips, animatiereeksen, films en games gemaakt. In Japan kon je zelfs naar het Poképark gaan, het pretpark is ondertussen wel gesloten.

De animatiereeks van Pokémon wordt ook bij ons uitgezonden, hier zie je Pikachu samen met Ash Ketchum: 

Volgens Smolders is het succes van Pokémon te verklaren door het feit dat The Pokémon Company,  het bedrijf achter de figuurtjes, heel karig omspringt met zijn monstertjes. “De "franchise" bestaat al 25 jaar, maar de game zit nog maar aan zijn achtste generatie”, zegt Smolders. “Het bedrijf had de figuurtjes met andere woorden perfect kunnen uitmelken en elk jaar met een nieuwe editie kunnen komen, maar dat doet het niet.” Door karig te zijn met de releases, creëert het bedrijf volgens Smolders een schaarste. En dat zorgt ervoor dat fans blijven uitkijken naar nieuwe games en figuren. 

De figuurtjes van Pokémon blijven ook altijd onder de aandacht omdat heel veel beroemdheden zich hebben geout als fan. Lady Gaga, Kevin Jonas (van de immens populaire Jonas Brothers), talkshowhost Stephen Colbert, The Backstreet Boys, talkshowhost Ellen DeGeneres en velen anderen zijn verzot op de figuurtjes. Voor de film "Pokémon: detective Pikatchu" konden de makers niemand minder dan superster Ryan Reynolds strikken voor de hoofdrol. 

Superster Ryan Reynolds speelde de hoofdrol in "Pokémon: detective Pikatchu", een film uit 2019 over de Pokémons: 

2019 FilmMagic

En om zijn vijfentwintigjarig bestaan te vieren heeft Pokémon grote artiesten zoals Katy Perry en Post Malone kunnen strikken. Zij zullen vandaag, samen met anderen virtueel optreden op de streamingkanalen Twitch en YouTube.

3. Spelkaarten zijn zeer gegeerd

Pokémon haalt zijn succes ook uit het kaartspel met de figuurtjes, dat je kan spelen met twee of meerdere mensen. Om de zoveel maanden komt een kaartspel uit met nieuwe figuurtjes. Bedoeling van het spel is dat je met je kaarten de tegenspeler overtreft. Volgens Smolders, die zelf zo'n 500 kaarten heeft, is het niet zomaar een kaartspel. “Je kan de kaarten met de figuurtjes verzamelen en ermee spelen. Elk monstertje heeft bepaalde krachten die je kan inzetten. En je moet soms goed nadenken over welke strategie je gebruikt om te winnen.” Samen met zijn broer kon Smolders vroeger uren spelen, en hij doet dat nu nog altijd. “Tijdens de lockdown hebben we ook gespeeld. M’n broer heeft zelfs deelgenomen aan het Belgisch kampioenschap.”  

Ondertussen heeft Pokémon zo’n 898 verschillende figuurtjes. De spelkaarten met de eerste 151 figuurtjes zijn erg in trek bij liefhebbers. “Er wordt enorm veel geld geboden voor de kaarten uit de eerste druk”, zegt muzikant Ruben De Vleeschauwer, zelf heeft hij er zo’n 3.000. “Ik heb een tijdje geleden een aantal kaarten op Facebook Marketplace gezet. In het begin kreeg ik een bod van 950 euro voor alle kaarten. Wat op zich niet slecht was. Maar vrij snel zag ik dat de interesse voor één bepaalde kaart (die van de groene draak Rayquaza, red.) heel snel groeide. Ik besloot om die apart te zetten en na enige research zag ik dat die tot 5.600 euro kon opbrengen.”

De Vleeschauwer heeft uiteindelijk beslist om zijn kaart aan een Nederlander te verkopen. “Voor 2.200 euro. Anders moet ik die eerst door een gespecialiseerd bedrijf laten keuren, en het duurt heel lang om de kaart gekeurd te krijgen.”

Ruben De Vleeschauwer kon deze kaart voor 2.200 euro verkopen:

2.200 euro is een groot bedrag voor één Pokémonkaart, maar nog altijd veel minder dan de recordbedragen die voor de kaarten uit de eerste editie betaald werden. In 2019 werd een spelkaart van Pikachu uit 1998 - het populairste figuurtje van Pokémon - voor bijna 225.000 dollar verkocht. Ook de spelkaart van de draak Charizad is geliefd. In 2017 kocht een verzamelaar eentje uit het jaar 1999 voor bijna 56.000 dollar.

Kaarten met de draak Charizad (rechts) zijn zeer geliefd bij verzamelaars:

4. Pokémon maakt innovatieve games

Een hype creëren, dat is waar het moederbedrijf van Pokémon meester in is. In 2016 lanceerde het het "augmented reality"-spel Pokémon Go (bij augmented reality worden virtuele figuurtjes geprojecteerd als je de camera van jouw smartphone naar een object richt, red.). In plaats van monstertjes verzamelen met spelkaarten, kan je nu met je smartphone op zoek gaan naar figuurtjes, die her en der in een stad of park virtueel geplaatst worden. Het enige wat je moet doen, is met je smartphone op de figuurtjes richten en ze vangen.  

BEKIJK - "De afspraak" maakte in 2016 deze reportage over de hype rond Pokémon Go (lees voort onder de video):

Digitaal strateeg Vincent Buyssens was toen samen met Thomas Smolders één van de eersten die het spel speelde. “Wat ik vooral leuk vind aan Pokémon Go is dat het mensen samenbrengt. Voordien zaten veel gamers binnen op hun console of smartphone te spelen. Je deed dat wel met anderen, maar die zaten fysiek niet altijd bij jou. Pokémon Go heeft ervoor gezorgd dat de mensen letterlijk buiten zijn gaan spelen. Je kon op bepaalde plaatsten samen met anderen het opnemen tegen andere teams, wat de interactiviteit alleen maar vergrootte.” 

Voordien zaten veel gamers binnen te spelen, Pokémon Go heeft ervoor gezorgd dat ze letterlijk buiten zijn gaan spelen

Buyssens richtte toen samen met Smolders en een aantal anderen de Facebookpagina “Pokémon Go België” op. “Veel mensen dachten dat dit de officiële Pokémon Go-pagina was. Daardoor hadden we vrij snel heel veel volgers”, zegt Smolders. Dat die pagina succesvol was, bleek ook toen de initiatiefnemers evenementen begonnen te organiseren. Buyssens: “We hadden eerst eentje in Antwerpen georganiseerd, daar zijn toen zo’n 1.000 mensen op afgekomen. Toen de zoo van Antwerpen overspoeld werd met Pokémonjagers, hebben we een event georganiseerd waarbij we de zoo alleen voor ons hadden. We kregen op één dag 15.000 Pokémonjagers bijeen. De inkomsten werden deels naar het goede doel gestort.”

In de jaren nadien was het spel minder populair. “Maar de populariteit is eigenlijk nooit verdwenen”, zegt Buyssens enthousiast. “Vorige week kwamen zo'n tweehonderd fanaten samen in het Citadelpark in Gent. Pokémon Go heeft het succes van dit soort "augmented reality"-games geplaveid en heeft mede dankzij de media-aandacht ervoor gezorgd dat gamers beter geaccepteerd worden.”

Waar Pokémon binnen 25 jaar zal staan is nog koffiedik kijken, maar volgens Smolders zal het fenomeen niet snel verdwijnen. “Ik speelde het vroeger, maar ben nog altijd fan. En nu kijk ik samen met mijn dochtertje van twee naar de animatiereeks.” En zo is de toekomst van Pokémon nu al verzekerd. 

Football news:

Barcelona schat Dembele op 50 miljoen euro. Juve kan de prijs verlagen door Rabiot op te nemen in de deal
Flick kondigde aan dat hij aan het einde van het seizoen uit Bayern München zou vertrekken. Naar verwachting zal hij de leiding nemen van het Duitse nationale team
Thomas Tuchel: Chelsea zit in de halve finale van de FA Cup en de Champions League, en wil ook in de top 4 van de Premier League. Er zijn cruciale wedstrijden vooruit
De stad verandert in een technologisch monster: Ze nodigden een astrofysicus-tacticus uit, werken samen met IT-fabrikanten en Google
Rostov middenvelder Gigovic werd weggestuurd voor twee gele kaarten in de wedstrijd met Loko
Musiala maakte zijn eerste double voor Bayern
Norwich degradeerde voortijdig naar de Engelse Premier League uit het kampioenschap. Nadat Watford en Swansea hun wedstrijden in de 42e ronde niet konden winnen, verzekerde Norwich zich van een plaats in de Premier League